1) เปลี่ยนมุมมองต่อข้อมูล: จาก New Oil → Liability

     ประโยคที่ควรใช้คุยกับผู้บริหารคือ “ข้อมูลที่ไม่จำเป็น คือหนี้สินในอนาคต” เพราะยิ่งเก็บมาก โอกาสรั่วไหลยิ่งมาก และต้นทุนดูแลยิ่งสูงขึ้น หลักคิดที่ใช้ได้จริงคือ Data Minimization และแนวทาง “Collect less, Protect more” คือเก็บเท่าที่จำเป็น แต่ป้องกันให้เต็มที่

สิ่งที่องค์กรควรตอบให้ได้เป็นรูปธรรมในปี 2569 คือ

• เก็บไปเพื่ออะไร (Purpose)
  

• เก็บนานแค่ไหน (Retention)
  

• ลบ/ทำลายอย่างไรให้ปลอดภัย (Secure Disposal)
  
  

2) รับมือความเสี่ยงซัพพลายเชน + AI: สัญญาอย่างเดียวไม่พอ

    ยุคนี้การมี NDA/DPA เป็นพื้นฐาน แต่ไม่พอถ้าไม่มีการตรวจจริง (Third-party Due Diligence) และไม่มีการซ้อมรับมือเหตุ (Incident Response) ร่วมกับผู้ให้บริการ และเมื่อ AI เข้ามา ภัยคุกคามจะ “แนบเนียนขึ้น” (เช่นการปลอมแปลง/หลอกลวง) ทำให้องค์กรต้องยกระดับทั้งกระบวนการคนและมาตรการเทคนิคไปพร้อมกัน

3) ใช้มาตรฐานช่วยทำให้ยั่งยืน: ทำเป็นวงจร ไม่ใช่ทำเป็นครั้ง

     เพราะกฎหมายไม่ได้บอกวิธีทำละเอียดทุกขั้น องค์กรที่อยากทำให้ “อยู่ได้ยาว” มักใช้มาตรฐาน/กรอบคิดช่วยวางระบบ เช่น ISO/IEC 27701 ซึ่งเป็นส่วนขยายจาก ISO/IEC 27001 และ 27002 สำหรับระบบบริหารจัดการข้อมูลส่วนบุคคล (PIMS) และมักดำเนินงานแบบวงจร PDCA (Plan–Do–Check–Act) เพื่อทบทวนและปรับปรุงต่อเนื่อง

อีกแนวทางหนึ่งคือ “เครื่องหมายรับรอง/Trust Mark” ที่ภาครัฐเคยสื่อสารทิศทางการดำเนินการเพื่อสร้างความเชื่อมั่นในระดับมาตรฐาน

4) เตรียมรับมือการใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลที่เพิ่มขึ้น

     ปี 2569 แนวโน้มการใช้สิทธิ (เช่น ขอเข้าถึง ขอคัดค้าน ขอให้ลบ ฯลฯ) มีโอกาสเพิ่มขึ้น ซึ่งถ้าองค์กรไม่มีระบบรับคำขอ ไม่มีผู้รับผิดชอบ ไม่มี SLA ก็เสี่ยงทั้งต้นทุนและข้อร้องเรียน สิ่งสำคัญคือทำให้การใช้สิทธิ “เป็นกระบวนการมาตรฐาน” ไม่ใช่ให้คนหนึ่งคนวิ่งแก้เฉพาะหน้า